عسل یونجه از شهد گل‌های یونجه با نام علمی Medicago sativa L. به دست می‌آید. یونجه گیاهی علفی و چندساله از خانواده باقلائیان (Fabaceae) است که خاستگاه طبیعی آن بخش‌هایی از مدیترانه تا آسیای مرکزی و ایران را دربر می‌گیرد. گل‌های یونجه معمولا به رنگ‌های بنفش، آبی یا متمایل به ارغوانی دیده می‌شوند و می‌توانند منبع شهد برای زنبورعسل باشند.
عسل یونجه در منابع بین‌المللی معمولا به‌عنوان Alfalfa Honey شناخته می‌شود و در صورت غالب بودن شهد یونجه، می‌تواند در گروه عسل‌های تک‌گل قرار گیرد. با این حال، ترکیب نهایی عسل به منطقه، پوشش گیاهی اطراف کندو و شرایط برداشت وابسته است.
یونجه با نام علمی Medicago sativa L. از خانواده Fabaceae است. این گیاه در ایران نیز پراکنش طبیعی دارد و امروزه در بسیاری از مناطق به‌صورت زراعی کشت می‌شود.
گل‌های کوچک یونجه در گل‌آذین قرار دارند و زمانی که مزرعه در مرحله گل‌دهی قرار می‌گیرد، می‌تواند منبع شهد و گرده برای زنبورها باشد.
گل یونجه معمولا در طیف بنفش، آبی تا ارغوانی دیده می‌شود و ساختار پروانه‌ای گل، از ویژگی‌های مشخص گیاهان خانواده Fabaceae است.
یونجه در ایران هم به‌صورت طبیعی و هم به‌عنوان یک گیاه علوفه‌ای کشت می‌شود. وجود مزارع گسترده یونجه در یک منطقه می‌تواند شرایط مناسبی برای تولید عسل با منشأ یونجه فراهم کند.
عسل یونجه معمولا به خاطر طعم ملایم و رایحه گل‌دار ظریف شناخته می‌شود و در مقایسه با عسل‌های بسیار پررایحه، شخصیت حسی آرام‌تری دارد. برخی منابع تخصصی عسل یونجه را دارای رایحه‌ای ملایم و طعمی لطیف با رگه‌ای ظریف از ادویه توصیف می‌کنند.
این ویژگی باعث شده عسل یونجه برای افرادی که عسل‌های خیلی تند یا پررایحه را نمی‌پسندند، گزینه مناسبی برای مصرف روزانه باشد.
عسل یونجه معمولا در محدوده سفید، بسیار روشن تا کهربایی روشن دیده می‌شود، اما رنگ دقیق آن می‌تواند با توجه به منطقه، ترکیب شهد سایر گیاهان و شرایط تولید تغییر کند.
عسل یونجه می‌تواند نسبتا سریع کریستالیزه شود و به حالت نیمه‌جامد یا دانه‌ای برسد. سرعت شکرک‌زدن به ترکیب قندها، دمای نگهداری و ویژگی‌های همان برداشت بستگی دارد. بنابراین شکرک زدن به‌تنهایی نشانه تقلبی یا بی‌کیفیت بودن عسل نیست.
عسل یونجه مانند دیگر عسل‌های طبیعی، در درجه اول یک ماده غذایی و منبع انرژی است و بخش مهمی از انرژی آن از قندهای طبیعی تأمین می‌شود.
همچنین پژوهش‌های علمی روی عسل‌های حاصل از گیاهان خانواده باقلائیان نشان داده‌اند که این عسل‌ها می‌توانند دارای ترکیبات فنولی و دیگر مواد زیست‌فعال باشند؛ مقدار و نوع این ترکیبات بین عسل‌های مختلف متفاوت است.
قندهای طبیعی عسل، از جمله گلوکز و فروکتوز، انرژی قابل دسترسی فراهم می‌کنند. عسل یونجه را می‌توان در وعده صبحانه یا به‌عنوان بخشی از میان‌وعده مصرف کرد.
مانند بسیاری از عسل‌ها، عسل یونجه می‌تواند حاوی ترکیبات فنولی و آنتی‌اکسیدانی باشد. با این حال مقدار این ترکیبات به منشأ گیاهی و شرایط تولید بستگی دارد و نمی‌توان یک مقدار ثابت برای تمام عسل‌های یونجه در نظر گرفت.
طعم نسبتا ملایم عسل یونجه باعث می‌شود برای مصرف روزمره، همراه نان و کره، مغزها یا در کنار نوشیدنی‌های ولرم انتخاب مناسبی باشد.
ادعاهایی مانند تقویت حافظه، درمان کم‌خونی یا درمان بیماری‌های خاص که در برخی منابع عمومی درباره عسل یونجه دیده می‌شوند، برای معرفی علمی محصول مناسب نیستند؛ بسیاری از این مطالب از خواص خود گیاه یونجه یا طب سنتی به عسل تعمیم داده شده‌اند. شواهد موجود، عسل یونجه را بیش از هر چیز به‌عنوان یک ماده غذایی و منبع ترکیبات زیست‌فعال توصیف می‌کنند.
از آنجا که یونجه در کشورهای مختلف به‌صورت گسترده کشت می‌شود، عسل یونجه نیز در مناطق متعددی تولید می‌شود. در سطح جهانی، تولید آن به‌ویژه در مناطق دارای کشت گسترده یونجه اهمیت دارد.
در ایران نیز با توجه به گستردگی کشت یونجه، امکان تولید عسل با منشأ غالب یونجه در مناطق کشاورزی دارای مزارع وسیع این گیاه وجود دارد.
برای یک محصول مشخص، نام منطقه واقعی برداشت اطلاعات ارزشمندتری از عنوان کلی «عسل یونجه» در اختیار مشتری قرار می‌دهد.
زمان گل‌دهی یونجه به منطقه، زمان کاشت، رقم گیاه و شرایط آب‌وهوایی بستگی دارد و در مناطق مختلف می‌تواند چندین نوبت گل‌دهی داشته باشد.
در نتیجه، زمان برداشت عسل یونجه یک تاریخ ثابت برای همه مناطق ندارد و باید بر اساس زمان گل‌دهی و استقرار کندوها در منطقه مشخص شود.
بله، عسل یونجه می‌تواند تک‌گل (Monofloral) باشد؛ اما تنها در صورتی که شهد یونجه بخش غالب عسل را تشکیل داده باشد.
یک مطالعه روی عسل‌های مرتبط با مزارع یونجه نشان داد که حضور گرده یونجه در بسیاری از نمونه‌ها مشاهده می‌شد، اما در تعداد زیادی از آنها یونجه تنها سهم فرعی گرده را تشکیل می‌داد. این موضوع نشان می‌دهد که صرف وجود مزرعه یونجه در اطراف کندو برای نام‌گذاری عسل به‌عنوان عسل تک‌گل کافی نیست.
برای تعیین منشأ گیاهی، آنالیز گرده‌شناسی (Melissopalynology) در کنار ویژگی‌های حسی و آزمایش‌های فیزیکوشیمیایی اهمیت دارد.
در منابع طب سنتی، عسل به‌طور کلی در گروه مواد با طبیعت گرم و خشک قرار می‌گیرد. این یک دسته‌بندی سنتی است و نباید آن را با ویژگی دارویی اثبات‌شده در پزشکی مدرن یکسان دانست.
عسل یونجه را می‌توان به‌صورت مستقیم، همراه نان و کره، مغزها یا در وعده صبحانه مصرف کرد. طعم نسبتا ملایم آن باعث می‌شود برای شیرین کردن برخی نوشیدنی‌های ولرم نیز مناسب باشد.
برای حفظ ویژگی‌های حسی و ترکیبات حساس عسل، بهتر است از حرارت شدید و طولانی‌مدت خودداری شود.
عسل را در ظرف دربسته و محیطی خشک، دور از نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید.
اگر عسل یونجه با گذشت زمان کریستالیزه شد، این موضوع فرآیندی طبیعی است و به‌تنهایی نشان‌دهنده خراب شدن یا تقلبی بودن عسل نیست. عسل‌های یونجه در مقایسه با برخی انواع عسل می‌توانند تمایل بیشتری به کریستالیزه شدن داشته باشند.
عسل یونجه از شهد گل‌های یونجه (Medicago sativa L.) تهیه می‌شود. این گیاه از خانواده باقلائیان یا Fabaceae است.
عسل یونجه مانند سایر عسل‌ها یک ماده غذایی انرژی‌زا است و می‌تواند حاوی ترکیبات فنولی و سایر مواد زیست‌فعال باشد. مقدار این ترکیبات بسته به منشأ و شرایط تولید متفاوت است.
عسل یونجه معمولا طعم ملایم، شیرینی متعادل و رایحه گل‌دار ظریف دارد و ممکن است رگه‌ای گیاهی یا کمی ادویه‌ای در آن احساس شود.
رنگ آن معمولا از سفید و بسیار روشن تا کهربایی روشن متغیر است. رنگ دقیق به منشأ و شرایط برداشت بستگی دارد.
بله. عسل یونجه می‌تواند نسبتا سریع کریستالیزه شود. شکرک زدن یک فرآیند طبیعی است و به‌تنهایی نشانه تقلبی بودن عسل نیست.
زمان برداشت به زمان گل‌دهی یونجه و شرایط منطقه بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان یک ماه ثابت برای تمام عسل‌های یونجه تعیین کرد.
عسل یونجه می‌تواند تک‌گل باشد، اما باید شهد یونجه در عسل غالب باشد. صرف وجود مزارع یونجه اطراف کندو برای اثبات تک‌گل بودن کافی نیست.
رنگ، غلظت، بو و شکرک زدن به‌تنهایی راه مطمئنی برای تشخیص اصالت عسل نیستند. برای بررسی دقیق‌تر باید به منشأ تولید، اعتبار تولیدکننده و نتایج آزمایشگاهی توجه کرد.
عسل یونجه زمانی با این عنوان عرضه می‌شود که شهد یونجه نقش غالب داشته باشد، در حالی که عسل چندگل می‌تواند از شهد چندین گیاه از جمله یونجه تشکیل شده باشد. برای تعیین دقیق منشأ گیاهی، آنالیز گرده‌شناسی اهمیت دارد.
